Tag Archives: #ნამახვანი

რას მოიტანს ნამახვანჰესის ჩანაცვლება მცირე ჰიდროსადგურებით?

აღნიშნულ კითხვას ენერგეტიკის ექსპერტი მურმან მარგველაშვილი საკუთარ facebook გვერდზე სვამს და თავადვე პასუხობს: “განახლებადი ალტერნატივების სრული სურათისათვის, ამჯერად მცირე ჰიდროსადგურებს განვიხილავთ. საქართველოში ამჟამად 48 მცირე ჰესი მუშაობს, ჯამური სიმძლავრით 193.3მგვტ, რომელთა საშუალო წლიური გამომუშავება ჯამში 630გვტსთ-ს შეადგენს. ამ მცირე ჰესების საშუალო სიმძლავრე 4 მეგავატია. იმისათვის რომ ნამახვანჰესის ექვივალენტური 1500მგვტსთ გამომუშავება მივიღოთ საჭირო იქნება დამატებით 412 მეგავატი მცირე ჰესების სიმძლავრე ანუ ...

Read More »

„ენკა რინიუებლზ“: ჩვენ მზად ვართ, ყველა დაინტერესებულ მხარეს კითხვებზე გავცეთ ამომწურავი პასუხი

კომპანია „ენკა რინიუებლზ”-ს გამომძიებელ ჟურნალისტთა გაერთიანება „აიფაქტმა” კითხვებით მიმართა, რომელსაც კომპანია პასუხობს.  აიფაქტი: გარემოს დაცვის სამინისტროს დასკვნაში, რომელიც სამნისტრომ 2019 წლის გზშ–ს წარდგენის შემდეგ გასცა, წერია, რომ სამინისტრო კომპანიას დამატებით, დაახლოებით, 23 კვლევის ჩატარებას სთხოვს. მათ შორისაა: დაზუსტდეს პროექტი კურორტ წყალტუბოს თერმულ წყლებზე მოახდენს თუ არა ზემოქმედებას; პასუხი: აღნიშნული საკითხის კვლევა წარდგენილი იქნა სამინისტროში გზშ–ანგარიშთან ერთდ, რაზეც გაცემულია გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება N2-191. გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ანგარიში და კანონით გათვალისწინებული თანდართული დოკუმენტაცია საჯაროა და ხელმისაწვდომია სამინისტროს ოფიციალურ ვებგვერდზე. (იხ. ლინკი). კვლევა ცალსახად ცხადყოფს, რომ პროექტის განხორციელებას ვერ ექნება ვერანაიარი ზემოქმედება წყალტუბოს თერმულ წყლებთან. ინფრაცია სეისმოლოგიურ კვლევასთან, რისკებთან და მიღებულ შედეგებთან დაკავშირებით; პასუხი: 2020 წელს ჩვენ მოვიწვიეთ დამატებითი ექსპერტ–კონსულტანტი სეისმოლოგი ბ–ნი ბერნარ ბლანკი, რომელიც გახლავთ მსოფლიოში აღიარებული საერთაშორისო ექსპერტი სეისმოლოგიის საკითხებში, რათა ჩაეტარებინა ჩვენი ახლანდელი პროექტის დამოუკიდებელი, ხელახალი შემოწმება და დაედო საექსპერტო დასკვნა. მისი დასკვნები დაემთხვევა Studio Pietrangeli-სა და Temelsu-ს წინა კვლევებს, რამაც დამატებით გაგვიმყარა აზრი პროექტირებისას გამოყენებული სეისმური პარამეტრების სიზუსტის შესახებ. ბატონი ბერნარ ბლანკის მიერ შესრულებული კვლევის საფუძველზე, შპს „ენკა რინიუებლზი“-მა კვლავ სთხოვა Stucky-ს (კაშხლების საპროექტო–საინჟინრო შვეიცარიული ფირმა) დამატებითი კვლევების ჩატარება გეოლოგიისა და სეისმოლოგიის კუთხით, შესაბამისად საერთაშორისო სტანდარტებისა, ისეთისა, როგორიცაა „დიდი კაშხლების საერთაშორისო კომისია“ (ICOLD). კვლევის პროცესში გათვალისწინებული იყო ექსტრემალური სცენარები. აღნიშნული კვლევის საჯარო წარდგინება მოხდა „საქართველოს ენერგეტიკის განვითარების ფონდის“ (GEDF) მიერ ორგანიზებულ კონფერენციაზე თბილისში 2020 წლის 19–20 ოქტომბერს. კონფერენციაზე მოწვეული იყო კაშხლების მშენებლობის ყველა ცნობილი ექსპერტი, მათ შორის უნივერსიტეტებიდან (საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი), ჰიდროელექტროსადგურების ხელმძღვანელი პირები, სახელმწიფო ორგანოების წარმომადგენლები და სხვა სპეციალისტები. წარმოდგენილი შედეგების მიხედვით, ნამახვანჰესი ერთ–ერთი ყველაზე უსაფრთხო კაშხალი იქნება რეგიონში. კვლევა მეწყერულ ზონებთან დაკავშირებით;  პასუხი: ჩვენ უკვე წარვუდგინეთ ეკონომიკის სამინისტროს შესაბამისი გეოლოგიური კვლევა. აღნიშნული კვლევების მოძიება ქართულ–ინგლისურ ენებზე შესაძლებელია სამინისტროს ვებგვერდზე. რაც შეეხება მეწყერებზე შემდგომ კვლევას, ჩვენი გეგმა ითვალისწინებდა მეწყერის მონიტორინგის სადგურების დამონტაჟებას (monuments, inclinometer). ჩვენ წარვადგინეთ მონიტორინგის სადგურების დაგეგმილი ლოკაციები, რომელიც დაამტკიცა ეკონომიკის სამინისტრომ. გარდა ამისა, ჩვენ შევიძინეთ ინკლინომეტრი და პიეზომეტრი და ხელშეკრულება გავაფორმეთ კომპანიასთან, რომელიც ჩაატარებს საბურღ სამუშაოებს. თუმცა შექმნილი მგომარეობის გამო, ჩვენ არ მოგვეცა საშუალება აღჭურვილობის აღნიშნულ ლოკაციებზე დამონტაჟების. როგორც კი მოგვეცემა შესაძლებლობა დავიწყებთ აპარატურის დამონტაჟებას. იქთიოლოგიური კვლევები (ზუთხის საკითზე).  პასუხი: ზუთხის გამრავლების ადგილი ჩვენი საპროექტო არეალიდან დაახლოებით 80კმ ქვემოთ მდებარეობს. გარდა ამისა, ჩვენი საპროექტო ტერიტორიის ქვემოთ ხუთი კაშხალია. ჩვენს მშენებლობას ზუთხთან არ აქვს კავშირი. ზუთხის ჰაბიტატის დაცვას და შენარჩუნებას მდინარე რიონში, ინტეგრირებული მიდგომა სჭირდება, სადაც ყველა დაკავშირებული მხარე იქნება ჩაბმული, სახელმწიფოსა და ჰესების ოპერატორების ჩათვლით. ამასთან დაკავშირებით, სახელმწიფო იღებს პასუხისმგებლობას სპეციალური სამუშაო ჯგუფის ჩამოყალიბებაზე, რომელიც დაკომპლექტდება ყველა ჰესის ოპერატორითა და დაინტერესებული მხარით. ჩვენი BOO (შენება–ფლობა–ოპერირება) ხელშეკრულების თანახმად, ჩვენ ვალდებული ვართ ჩავატაროთ კვლევა ზუთზე, ოპერირებამდე 1 წლით ადრე და წარვუდგინოთ ის სახელმწიფოს. ჩვენის მხრივ, ვაპირებთ ზუთხის კვლევის ამ წელს დაწყებას, ისე რომ არ დაველოდებით ოპერირების დაწყების დროს. არის თუ არა ეს ის კვლევები, რომელიც 2021 წლის აპრილამდე უნდა მომზადებულიყო? პასუხი: არა, 2021 წლის აპრილამდე განსაზღვრული იქნა სამშენებლო ნებართვის ფარგლებში დაკისრებული ვალდებულებების შესრულება. მეილში მოცემული საკითხები ძირითადად ეხება გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილებით განსაზღვრულ ვალდებულებებს. 2020 წლის 28 თებერვლის ბრძანების მიხედვით, კომპანიას მშენებლობის დაწყებამდე სამინისტროში უნდა წარედგინა სქემა, რომელიც ქუთაისის შემოვლით გზას ეხებოდა. პასუხი: გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ (პირობა N6) კომპანიას დაევალა შესაბამის უწყებებთან მშენებლობის სატრანსპორტო სქემის შეთანხმება ქ. ქუთაისის შემოვლით. შესაბამისი სატრანსპორტო სქემა შეთანხმებული იქნა ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერისა და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის იმერეთის მთავარ სამმართველოსთან, რაც თავის მხრივ ეცნობა გარემოსდაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს. შესაბამის უწყებებთან შეთანხმებულ, მშენებლობის სატრანსპორტო სქემასთან დაკავშირებით, სამინისტროს შენიშვნები არ გააჩნია. (წერილი N 233/01; 12.01.2021). “ენკა რინიუებლზი” ვალდებული იყო, მშენებლობის დაწყებამდე ტვიშის მიკროზონაში წარმოებული ყურძნისა და ღვინის ხარისხს დაკვირვებოდა. პასუხი: გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილების N23 პირობის შესრულებისთვის, გზშ–ის ანგარიშით გათვალისწინებული ტვიშის ზონაში წარმოებული ყურძნის და ღვინის ხარისხობრივ მახასიათებლებზე მონიტორინგი დაწყებულია. კერძოდ სოფელ ვანისჭალასა და ზემო მექვენაში მაცხოვრებლების კერძო ნაკვეთებში, კომპანიამ უკვე დაამონტაჟა შესაბამისი სენსორები. წარადგინა თუ არა კომპანიამ სამშენებლო მოედნებისა და ბანაკების პროექტები სამინისტროში? პასუხი: სამშენებლო ბანაკები (ბარიტის ქარხანა და ჩაის ფაბრიკა) ორივე შეთანხმებულია გარემოსდაცვის სამინისტროსთან, ხოლო N1 ბანაკისთვის რომელიც განთავსებულია ყოფილი ბარიტის ქარხნის ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვა გაცემულია წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ. N2 სამშენებლო ბანაკი (ჩაის ფაბრიკის ტერიტორიაზე) ჯერ არ აშენებულა, მიმდინარეობს მხოლოდ გზშ–ის ანგარიშით გათვალისწინებული დემონტაჟის სამუშაოები. რატომ დაიწყო კომპანიამ სათანადო ნებართვის გარეშე მშენებელობის პროცესი, რასაც გარემოზე უკვე აქვს გავლენა? პასუხი: კომპანიას მშენებლობის პროცესი არ აქვს დაწყებული. იგი მხოლოდ მოსამზადებელი რიგის და მიწის სამუშაოებს ახორციელებს, რისი უფლებამოსილებაც მინიჭებული აქვს მშენებლობის ნებართვით. რა ინფრასტრუქტურული სამუშაოები ჩაატარა “ენკამ” ამ დრომდე რიონის ხეობაში? პასუხი: კომპანიის მიერ განხორციელებული პროექტების ჩამონათვალს შეგიძლიათ გაეცნოთ ენკას ვებ გვერდზე. კულტურული ძეგლების შესახებ პასუხი: 2015 წლის პროექტის ფარგლებში ჩატარებული კვლევების საფუძველზე პროექტის გავლენის ზონაში აღირიცხა 23 კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი, საიდანაც 13 ექცეოდა წყალსაცავის შეტბორვის არეალში. რაც შეეხება საპროექტო ცვლილებების არეალში მოქცეულ ტერიტორიებს, ლიტერატურული წყაროებისა და საველე სამუშაოების შედეგების მიხედვით, პროექტში შეტანილი ცვლილებების გავლენის ზონაში ისტორიულ–კულტურულ ან არქეოლოგიური ხილული ძეგლების არსებობა არ დადასტურებულა. მოსამზადებელი სამუშაოების დაწყებამდე განხორციელდა პირველადი სადაზვერვო (I ეტაპი) სამუშაოები, ხოლო აქტიური სამშენებლო სამუშაოების დაწყებამდე კომპანია ვალდებულია განახორციელოს ისტორიულ–კულტურულ ან არქეოლოგიური ძეგლების გამოვლენის მიზნით დეტალური კვლევა, ამასთან საგულისხმოა რომ აქტიური სამშენებლო სამუშაოების განხორციელებისას  მეთვალყურეობას გაუწევენ შესაბამისი დარგის სპეციალისტები, სამშენებლო სამუშაოების მიმდინარეობის დროს არქეოლოგიური ობიექტის აღმოჩენის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ ეცნობოს სსიპ „კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოს“. 2021 წლის 12 თებერვალს გაიმართა შეხვედრა კომპანიისა და საქართველოს ეროვნულ მუზეუმის წარმომადგენლებს შორის. შეხვედრაზე მიმდინარეობდა მოლაპარაკებები თუ რა ტიპის სამუშაოები უნდა განხორციელებულიყო  ქვედა ნამახვანის არეალში არსებულ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებთან დაკავშირებით. საქართველოს ეროვნულმა მუზეუმმა დაასრულა ის კვლევები, რომლებიც საჭირო იყო კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნული სააგენტოს („NCHA“) ნებართვის მისაღებად. ამის შემდგომ, 2021 წლის 4 მარტს ეროვნულმა მუზეუმმა NCHA-ს ნებართვის თხოვნით მიმართა.   ჩვენ ასევე ქუთაისის მუზეუმთან  შევთანხმდით, რომ კულტურული ძეგლის აღმოჩენის შემთხვევაში,  მას გადავიტანთ ქუთაისში.

Read More »

“ეკონომიკის განვითარებამ ენერგორესურსების განვითარებას სერიოზულად გაუსწრო”

“ჩვენი ეკონომიკის განვითარებამ სერიოზულად გაუსწრო ადგილობრივი ენერგორესურსის განვითარებას, ეს დიდი პრობლემაა“, – ამის შესახებ ეკონომიკის მინისტრმა ნათია თურნავამ განაცხადა. როგორც მინისტრი ამბობს, ეს სხვაობა სწრაფად უნდა აღმოიფხვრას, ამისთვის კი, ჰესების მშენებლობის პროექტები უნდა განხორციელდეს. “აშკარაა, რომ ჰესების მშენებლობის საკითხი საკმაოდ კომპლექსურია, რადგან ცალკეულ შემთხვევაში, არა მარტო მსხვილი ჰესების, არამედ მცირე ჰესების შემთხვევაშიც ჩვენ გვხდება გარკვეული პრობლემები – გარემოსდაცვითი კუთხით, მოსახლეობასთან ...

Read More »

“ჩემი კომპეტენცია ჰყოფნის იმას, რომ ზუსტად ვიცოდე, რა ელის ქვეყანას უახლოეს რამდენიმე წელიწადში, თუ ელენერგიის წარმოება შევაჩერეთ!”

“ჩემი კომპეტენცია, გამოცდილება, და თუნდაც, ინტელექტი არ ჰყოფნის იმას, რომ გავიგო როგორ უნდა იარსებოს ქვეყანამ ენერგიის გარეშე. სამაგიეროდ, ჩემი კომპეტენცია ჰყოფნის იმას, რომ ზუსტად ვიცოდე, რა ელის ქვეყანას უახლოეს რამდენიმე წელიწადში, თუ ელენერგიის წარმოება შევაჩერეთ!” – ამის შესახებ ბიზნესმენი ირაკლი იაშვილი საკუთარ “ფეისბუკ” გვერდზე წერს, რითაც ის ნამახვანი ჰესის ირგვლივ განვითარებულ პროცესებს ეხმაურება, რომელსაც უცვლელად გთავაზობთ: “დიდი თხოვნა მაქვს იმ ...

Read More »

ნიკოლოზ მჭედლიშვილი: წყალი საქართველოს “ნავთობი” და “გაზია”

“მსხვილი ჰესების, ხუდონჰესის, ნამახვანიჰესის აშენება, საქართველოსთვის არის ის, რაც აზერბაიჯანისთვის იყო სამხრეთ კავკასიური მილსადენების პროექტების განხორციელება. წყალი არის ჩვენი „ნავთობი“ და „გაზი“ და მისი აუთვისებლობა იქნება დანაშაული, ” – ასე ფიქრობს ექსპერტი ეკონომიკის საკითხებში ნიკოლოზ მჭედლიშვილი.  მისი განმარტებით, ხუდონჰესის 1,2 მილიარდ დოლარად შეფასებული პროექტი, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, დამოუკიდებელ საქართველოში უმსხვილესი ინვესტიციაა. ექსპერტი ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ 800 მილიონი დოლარი ჩაიდება ნამახვანიჰესის პროექტში, რაც სასიცოცხლოდ ...

Read More »

ნათია თურნავა: მთავრობის წევრის დანიშვნა, ან გადაყენება პრემიერ-მინისტრის პრეროგატივაა

„ძალიან სამწუხაროა, რომ ეს საპროტესტო მოძრაობა ნელ-ნელა სულ უფრო რადიკალური ხდება, რადიკალიზაციისკენ მიდის და ამის დასტურია ის, რომ აქციაზე ისმოდა წმინდა პოლიტიკური მოთხოვნები, რომელსაც არ აქვს არანაირი კავშირი ეკოლოგიასთან“, – ასე გამოეხმაურა ეკონომიკის მინისტრი, ნათია თურნავა ნამახვანჰესის წინააღმდეგ პროტესტს. „მიუღებელია ჩვენთვის ულტიმატუმის ენა. რაც შეეხება გადადგომას ან დანიშვნას, ყველას შევახსენებ, რომ საქართველოს მთავრობის წევრის დანიშვნა, ან გადაყენება, ეს არის პრემიერ- მინისტრის ...

Read More »
დავით მირცხულავა: კომერციული გაზის ნაწილში “გაზპრომი” კონკურენციას შექმნის

„მსოფლიოს ისტორიას ბეტონის გრავიტაციული კაშხალის ჩამონგრევა არ ახსოვს“

რადიო „კომერსანტის“ გადაცემა“კომერსანტის დილაში“ ენერგეტიკის ექსპერტმა დავით მირცხულავამ ნამახვან ჰესის მნიშვნელობაზე და ჰესების მშენებლობაში სახელმწიფოს ჩართულობაზე ისაუბრა. „ჰესების სამშენებლო რისკებთან დაკავშირებით სოციალურ ქსელში მუდმივად ვრცელდებოდა აპოკალიფსური პროგნოზები, იმის შესახებ, რომ თითქოს 34 მეტრიანი ტალღა წარმოიქმნება და მთელ იმერეთს, სამეგრელოს და ქუთაისს დატბორავს, ამ საკითხზე შთაბეჭდილება მრჩება, რომ მოსახლეობა დაშინებულია. მინდა გითხრათ, რომ საუბარია ნამახვანის 100 მეტრიან კაშხალზე, მსგავსი ტიპის კაშხლები 1963 წლის მერე არსად დანგრეულა, რაც ...

Read More »

რას გულისხმობდა ეკონომიკის მართვის რუსული მოდელი – კითხვები, რომლებსაც გიორგი ქობულია არ პასუხობს

რამდენიმე დღის წინ “აიპრესმა” საქართველოში რუსული ენერგეტიკული ლობის შესახებ  ჟურნალისტური მოკვლევის პირველი ნაწილი გამოაქვეყნა. მოკვლევაში ვრცელი ნაწილი ეთმობა ეკონომიკის ექსმინისტრის გიორგი ქობულიას დამოკიდებულებას საქართველოში ელექტროენერგიის იმპორტთან დაკავშირებით. კერძოდ, ქობულიას საჯარო განცხადებებიდან  გამომდინარე, იგი მიიჩნევდა, რომ ელექტროენერგიაზე ფასები მოლაპარაკებებით უნდა გადაწყდეს და ეს უნდა გვარდებოდეს სახელმწიფო კომპანიების მიერ. ამასთან, წლების წინ, საქართველოს ეკონომიკის მინისტრობამდე პერიოდში, როდესაც იგი ავტორიტეტული საკონსულტაციო კომპანია  McKinsey-ის რუსეთის ...

Read More »

შუახევი ჰესზე იყო ზედამხედველობის პრობლემა, ვფიქრობთ, ნამახვანჰესზე სხვანაირად ავაწყოთ

ნათია თურნავამ საქართველოში არსებულ იმ ჰესებთან დაკავშირებით ისაუბრა, რომელსაც ექსპლუატაციის პროცესში პრობლემა შეექმნა. მინისტრის თქმით, შუახევი ჰესთან დაკავშირებით შეიქმნა ზედამხედველობის პრობლემა, რის გამოსწორებასაც სამინისტრო ნამახვანჰესის შემთხვევაში გეგმავს. „რაც შეეხება შუახევს, რაც შეეხება სხვა რამდენიმე ჰესის შემთხვევას, ავარიები, რა თქმა უნდა, ყველგან ხდება. არ არის აუცილებელი, რომ ეს ჰიდროსადგურზე მოხდეს, თბოსადგურზე, მაგალითად, შეგახსენებთ მე-10 ბლოკის აფეთქება და ა.შ. ეს არასდროს არ ...

Read More »

ევროპელი ახალგაზრდა მწვანეები ნამახვანჰესის წინააღმდეგ პროტესტს მხარდაჭერას უცხადებენ

ევროპელი ახალგაზრდა მწვანეების ფედერაციამ სოლიდარობა გამოუცხადა, გუშინ ქუთაისში ნამახვანჰესის წინააღმდეგ დაგეგმილ აქციას. „პროტესტი ეკოლოგიური განადგურების წინააღმდეგ საქართველოში”, – წერენ ისინი. შეგახსენებთ, რომ გუშინ ქუთაისის ცენტრალურ მოედანზე ნამახვანჰესის წინააღმდეგ მორიგი საპროტესტო აქცია გაიმართა. ადგილობრივი მოსახლეობის მოთხოვნებია: „გაუქმდეს საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 21 ნოემბრის #2405 განკარგულება „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების შპს „ენკა რინიუებლზისათვის” აღნაგობის უფლებით გადაცემაზე თანხმობის მიცემისა და პირდაპირი მიყიდვის ...

Read More »