ელექტროენერგია
ვაჭრობის პირველ კვირაში ენერგეტიკულ ბირჟაზე ტრანზაქცია არ შემდგარა

2024 წლის 1 ივლისს დღით ადრე ბაზარზე პირველი აუქციონი ჩატარდა. პირველი კვირის განმავლობაში 6 მონაწილე დარეგისტრირდა.ამის შესახებ ინფორმაციას „საქართველოს ენერგეტიკული ბირჟა“ (სენბი) აქვეყნებს, რომლის თანახმადაც, დღით ადრე ბაზარზე, საათობრივად, შეთავაზებული იყო როგორც ყიდვის, ასევე გაყიდვის განაცხადები. დღიურ ბაზარზე კი, მონაწილეებმა, მხოლოდ ცალკეულ დღეებში სცადეს ელექტროენერგიის გაყიდვა.როგორც ორგანიზაციაში აცხადებენ, პირველი კვირა მონაწილეებისთვის ვაჭრობის ახალი შესაძლებლობების გამოცდის პერიოდი იყო. ბირჟის ოპერატორი აკვირდებოდა მცირე ცვლილებებს შეთავაზებების სტრატეგიებში, რომელიც, შესაძლოა, უკავშირდებოდეს ივლისში ფასის ცვლილების მოლოდინს.რაც შეეხება მოთხოვნა-მიწოდებას, სენბ-ის ცნობით, პირველი კვირის განმავლობაში აგრეგირებული მოთხოვნის რაოდენობა განსხვავდებოდა როგორც დღის ჭრილში საათობრივად, ასევე კვირის ჭრილშიც დღეების მიხედვით. ყველაზე მაღალი აგრეგირებული მოთხოვნა, 57 მგვტ.სთ, დაფიქსირდა 6 ივლისის 19:00-20:00 მიწოდების პერიოდისთვის.პირველი კვირის განმავლობაში, ელექტროენერგიის გამყიდველების მიერ შეთავაზებული ელექტროენერგიის რაოდენობა მნიშვნელოვნად არ განსხვავდებოდა დღეების მიხედვით.მაქსიმალური აგრეგირებული მიწოდება, 20.6 მგვტ.სთ, დაფიქსირდა 6 ივლისის მიწოდების დღის 09:00-22:00 პერიოდში.მიწოდებისა და მოთხოვნის რაოდენობისგან განსხვავებით, ძალიან მცირედით იცვლებოდა განაცხადების ფასები. ელექტროენერგიის მყიდველების გადახდაზე მზადყოფნა პირველი კვირის განმავლობაში არ შეცვლილა - ისინი მზად იყვნენ 1 მგვტ.სთ ელექტროენერგიაში გადაეხადათ 122.75 ლარი (12.275 თეთრი/კვტ.სთ). ელექტროენერგიის გამყიდველების მხრიდან არის შეთავაზებული ფასის მცირედით შემცირების დინამიკა. 2024 წლის 6 ივლისის მიწოდების დღისათვის ელექტროენერგიის მცირე რაოდენობა შეთავაზებული იყო კვირის ყველაზე დაბალ ფასად - 126 ლარი/მგვტ.სთ (12.6 თეთრი/კვტ.სთ).მიუხედავად იმისა, რომ არსებობდა ბაზრის გახსნის ამ ეტაპისთვის არც თუ ისე მცირე რაოდენობის ელექტროენერგიის როგორც ყიდვის, ისევე გაყიდვის სურვილი მონაწილეთა მხრიდან, ვაჭრობის პირველ კვირაში დღით ადრე და დღიურ ბაზარზე ტრანზაქცია არ შემდგარა. პირველი კვირის განმავლობაში, თითოეული საათისათვის მყიდველების გადახდისთვის მზადყოფნა ნაკლები იყო გამყიდველების მიერ შეთავაზებულ მინიმალურ ფასზე.

როგორ მოახდენს სემეკი ენერგეტიკული ბირჟის მონიტორინგს - დავით ნარმანიას განმარტება

სემეკის თავმჯდომარე დავით ნარმანია აცხადებს, რომ ბირჟის გახსნასთან დაკავშირებით სემეკმა არაერთი მნიშვნელოვანი წესი შეიმუშავა, რომლის მთავარი მიზანიც ენერგეტიკულ ბაზარზე კონკურენტული და სამართლიანი გარემოს ხელშეწყობაა. დავით ნარმანია ასევე აღნიშნავს, რომ ამ ახალი წესებით საქართველო ევროპულ მოდელზე გადავიდა.„ჩვენ დავამტკიცეთ როგორც საბითუმო, ისე საცალო ბაზრის წესები. შესაბამისად, ვაჭრობასთან დაკავშირებული საკითხები ამ წესში დეტალურადაა ასახული. არის ნორმატიული დოკუმენტი, რომლითაც როგორც გამყიდველები, ასევე მყიდველები ისარგებლებენ.ამასთან, ყველაზე მთავარი დოკუმენტი, რომელიც ჩვენ მივიღეთ არის ბაზრის მონიტორინგის წესი. აქამდე ანალოგიური წესი არ არსებობდა, რადგან ბაზარზე სხვა ტიპის დაკვირვება ხდებოდა. რადგან ახლა სხვა ტიპის ბაზარს ვიღებთ, მას სჭირდება მონიტორინგი, რათა რომელიმემ დომინანტური მდგომარეობა ბოროტად არ გამოიყენოს, ან ვინმეს უფლებები არ შეილახოს. ეს წესი უზრუნველყოფს, რომ ბაზარზე შენარჩუნებული იყოს კონკურენცია.  ამასთან, მონიტორინგი იქნება ყოველდღიურ რეჟიმში. ჩვენ ამისთვის სპეციალურად შევქმენით ბაზრის მონიტორინგის პლატფორმა, სადაც კომპანიები სავალდებულო წესით განათავსებენ ინფორმაციას. ჩვენ ასევე მუდმივად განვახორციელებთ ბირჟაზე ვაჭრობის მონიტორინგს. თუ მოხდება პრეცედენტი, რომელი შემუშავებული წესებიდან გადახვევას გულისხმობს, ასეთ დროს კომისია მოახდენს რეაგირებას გაფრთხილებით დაწყებული, დამთავრებული დაჯარიმებით“. - აღნიშნა დავით ნარმანიამ.ენერგეტიკული ბირჟა, მხოლოდ დღით ადრე და დღიური ბაზრების ამოქმედებით გაიხსნა, ხოლო საათობრივი დაბალანსების ვალდებულება, ასევე საბალანსო და დამხმარე მომსახურების ბაზრის გახსნა 2025 წლის პირველ ივლისამდე გადაიწევს.

1 ივლისს ენერგეტიკულ ბირჟაზე ვაჭრობა არ შედგა

1 ივლისს ნაწილობრივ, არასავალდებულო რეჟიმში ამოქმედებულ ენერგეტიკულ ბირჟაზე ვაჭრობა არ შედგა.ბირჟის ცნობით, 2024 წლის 1 ივლისს ვაჭრობისათვის (2024 წლის 2 ივლისის ფიზიკური მიწოდების დღისთვის) რეგისტრირებული იყოს ოთხი მონაწილე, რომელთაც შესაძლებლობა ჰქონდათ განეთავსებინათ ელექტროენერგიის ყიდვის/გაყიდვის განაცხადები დღით ადრე ბაზარზე. ბაზრის წესების შესაბამისად, ასევე ქვეყნდება სენბ-ის (საქართველოს ენერგეტიკული ბირჟა) ვებგვერდზე ვაჭრობის შედეგები. გამოქვეყნებული ინფორმაცია მოიცავს მოთხოვნისა და მიწოდების აგრეგირებულ მრუდებს, რაზე დაკვირვებითაც დაინტერესებულ პირებს შეუძლიათ შეაფასონ, რა ოდენობით და რა ფასად იყო ელექტროენერგიით ვაჭრობის მზადყოფნა კონკრეტულ საათში.რეგისტრირებულმა მონაწილეებმა განათავსეს შესაბამისი განაცხადები. მიუხედავად იმისა, რომ მიწოდების დღის ყოველი საათისთვის არსებობდა მზადყოფნა ელექტროენერგიის როგორც ყიდვაზე, ასევე გაყიდვაზე, ვაჭრობა არ შედგა, რადგან ელექტროენერგიის გამყიდველების მიერ შეთავაზებული ფასი იყო უფრო მაღალი, ვიდრე მყიდველების გადახდაზე მზადყოფნა.1 ივლისის ვაჭრობისთვის რეგისტრირებული მონაწილეები იყვნენ: სს საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემა შპს ენერჯი დეველოფმენტ ჯორჯია შპს რიცეულაჰესი შპს საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკული კორპორაცია.

ენერგეტიკულ ბირჟაზე ვაჭრობით სუბიექტებს შესაძლებლობა ექნებათ, უფრო მეტი მოგება ნახონ - ნიკოლოზ სუმბაძე

ენერგეტიკულ ბირჟაზე ვაჭრობით სუბიექტებს შესაძლებლობა ექნებათ, უფრო მეტი მოგება ნახონ - ამის შესახებ სემეკის ბაზრის მონიტორინგის დირექტორმა ნიკოლოზ სუმბაძემ განაცხადა. მისივე თქმით, ბირჟაზე მონაწილეობით, ბაზრის სუბიექტებისთვის შესაძლებლობები ნამდვილად არსებობს.„ბირჟაზე მონაწილეობით, ბაზრის სუბიექტებისთვის შესაძლებლობები ნამდვილად არსებობს. იმ შემთხვევაში, თუ მათ აკლიათ ელექტროენერგია, მოხმარების კუთხით ან აქვთ სიჭარბე, არსებობს შესაძლებლობა, რომ გაყიდონ ან იყიდონ ელექტროენერგია და ის ფასის განსხვავებები, რაც შეიძლება კონტრაქტში ჰქონდეთ, ან საბალანსო ბაზრიდან შესყიდულ ელექტროენერგიაში, უფრო მეტი შეღავათი, ან მოგება ნახონ ბირჟაზე ვაჭრობით“. - განაცხადა ნიკოლოზ სუმბაძემ.მისივე თქმით, აღნიშნული სხვადასხვა ფაქტორებზეა დამოკიდებული, რომელიც ბაზრის მონაწილეებმა უნდა გაითვალისწინონ.„მინდა კიდევ ერთხელ აღვნიშნო, რომ ბირჟა ნამდვილად აჩენს შესაძლებლობებს ბაზრის მონაწილეებისთვის. 1 წლის განმავლობაში აქვთ შესაძლებლობა, რომ გარკვეული სპეციფიკა შეითვისონ და მოერგონ ბირჟას“, - განაცხადა ნიკოლოზ სუმბაძემ.აქვე იმასაც შეგახსენებთ, რომ ენერგეტიკული ბირჟა მიმდინარე წლის 1 ივლისიდან შეზღუდული ფორმით გაიხსნება - ბირჟაზე წარმოდგენილი იქნებიან გენერაციის ობიექტები, მაგრამ მარეგულირებელ ჰესებს (დიდი ზომის ჰესებს) ის არ შეეხება. გენერაციის ობიექტებთან ერთად ბირჟაზე იქნებიან წარმოდგენილი მსხვილი მომხმარებლები, თუმცა მათი ამ სისტემაში ჩართვა ნებაყოფლობით მოხდება. ამავე სისტემაში არ მოხვდება იმპორტირებული ელექტროენერგიაც. აღნიშნული სახით ბაზარი 1 წლის ვადით იმოქმედებს, 2025 წლიდან კი ბაზარი სრულყოფილი სახით გაიხსნება.

რომელ სუბიექტებს შეეძლებათ ენერგეტიკულ ბირჟაზე მონაწილეობის მიღება - ნიკოლოზ სუმბაძეს განმარტება

ენერგეტიკული ბირჟა მიმდინარე წლის 1 ივლისიდან შეზღუდული ფორმით გაიხსნება - ბირჟაზე წარმოდგენილი იქნებიან გენერაციის ობიექტები, მაგრამ მარეგულირებელ ჰესებს (დიდი ზომის ჰესებს) ის არ შეეხება. გენერაციის ობიექტებთან ერთად ბირჟაზე იქნებიან წარმოდგენილი მსხვილი მომხმარებლები, თუმცა მათი ამ სისტემაში ჩართვა ნებაყოფლობით მოხდება. ამავე სისტემაში არ მოხვდება იმპორტირებული ელექტროენერგიაც. აღნიშნული სახით ბაზარი 1 წლის ვადით იმოქმედებს, 2025 წლიდან კი ბაზარი სრულყოფილი სახით გაიხსნება.სემეკის ბაზრის მონიტორინგის დირექტორი ნიკოლოზ სუმბაძე აცხადებს, არსებულ გარდამავალ სტრუქტურას ემატება ახალი სავაჭრო სეგმენტი, უფრო კონკრეტულად კი დღიური ბაზრები.„სულ ახლახან შევიდა ცვლილებები ელექტროენერგეტიკის ბაზრის კონცეფციაში, რაც გულისხმობს არსებული სტრუქტურის შენარჩუნებას, თუმცა ამ სტრუქტურას ემატება ახალი სავაჭრო სეგმენტი, კერძოდ, დღიური ბაზრები, რომელსაც მონიტორინგს გაუწევს საქართველოს ენერგეტიკული ბირჟა.ბაზრის კონცეფციიდან გამომდინარე ბირჟაზე მონაწილეობა ნებაყოფლობითია, თუმცა მონაწილეობა შეუძლიათ მხოლოდ იმ ელექტროსადგურებს, რომლებსაც კომისიის მხრიდან არ უდგინდებათ ტარიფი. მეორეს მხირვ ბირჟაზე მონაწილეობის შესაძლებლობა აქვთ უნივერსალურმა მიმწოდებლებმა და ასევე პირდაპირმა მომხმარებლებმა. მარტივად რომ ვთქვათ,  არიან  გარკვეული სუბიექტები, რომლებსაც არსებული სიტუაციიდან გამომდინარე ეკრძალებათ ბირჟაზე მონაწილეობა, თუმცა ზემოთ აღნიშნულ დანარჩენ სუბიექტებს ნებაყოფლობით შეეძლებათ შესვლა.ამ მოდელით ბირჟაზე მწარმოებლებს შეუძლიათ მხოლოდ ელექტროენერგიის გაყიდვა, ხოლო პირდაპირ მომხმარებლებს ან მიმწოდებლებს შეუძლიათ ელექტროენერგია იყიდონ. ეს არის ერთ-ერთი დამატებითი შეზღუდვა, რომელიც აუცილებელი იყო, ვინაიდან ახლა ჩვენ ვართ გარდამავალ მოდელში“. - აღნიშნა ნიკოლოზ სუმბაძემ.ნიკოლოზ სუმბაძე ასევე აცხადებს, რომ ბირჟაზე ვაჭრობა საათობრივ ჭრილში განხორციელდება, რომელიც თვის ჭრილში საბოლოოდ დაბალანსდება.„არსებული სქემა ითვალისწინებს თვიურ ბაზარს, ვგულისხმობ, რომ საკონტრაქტო ვალდებულებები, რაც ბაზრის მონაწილეებს ერთმანეთთან გააჩნიათ თვის ჭრილში უნდა იყოს შესრულებული. ამ გარდამავალ პერიოდში ასევე რჩება ის კონცეფცია, რაც სამიზნე მოდელშია გათვალისწინებული. შედეგად რჩება საათობრივი ვაჭრობა, თუმცა ბაზრის მონაწილეებს, რომლებიც გადაწყვეტენ ბირჟაზე მონაწილეობა მიიღონ მათ შეუძლიათ საათობრივ ჭრილში ივაჭრო, რაც საბოლოო ჯამში თვის ბოლოს დაბალანსდება ესკოსთან“. - აცხადებს ნიკოლოზ სუმბაძე.

ელექტროენერგიის წლიური გამომუშავება 6.4%-ით გაიზარდა, შემცირებულია საექსპორტო შემოსავლები

2024 წლის მაისში ელექტროენერგიის წლიური გამომუშავება 6.4%-ით, ჯამში 1411 გვტ.სთ-ით გაიზარდა. “თიბისი კაპიტალის” კვლევის თანახმად, კარგი ჰიდროლოგიის გამო, თბოსადგურების ამუშავება საჭირო არ გახდა და მათი მუშაობა მთლიანად შეჩერდა.ჰიდროგამომუშავება 6.6%-ით გაიზარდა, ხოლო ქარის გამომუშავება 14.1%-ით შემცირდა.ამავე პერიოდში 1,9%-ით გაზრდილია ელექტროენერგიის მოხმარებაც და ჯამში 1050 გვტ.სთ შეადგინა. საცალო სეგმენტის მოხმარებაში ყოველწლიურად 16%-იანი მატებაა, ხოლო პირდაპირმა მომხმარებლებმა 13,9%-ით მეტი ელექტროენერგია მოიხმარეს. აფხაზეთის ა/რ შემთხვევაში ელექტროენერგიის მოხმარება 11,1%-ით შემცირდა.2024 წლის მაისში საბალანსო ელექტროენერგიის საშუალო შეწონილმა ფასმა წლიური 35%-იანი ზრდა განიცადა და კვტ/სთ-ზე 4,44 აშშ დოლარი შეადგინა. თუმცა, 2024 წლის აპრილთან შედარებით ფასი 22%-ით შემცირდა, ბაზარზე ძვირად ღირებული თბოწარმოების შეჩერების გამო.2024 წლის მაისში საქართველომ თურქეთში 319 გიგავატ/სთ ელექტროენერგიის ექსპორტი განახორციელა. “თიბისი კაპიტალის” ცნობით, მიუხედავად ექსპორტირებული ელექტროენერგიის მაღალი მოცულობისა, საექსპორტო შემოსავლები არ არის ისეთი მაღალი, როგორც წინა წელს, რადგან თურქეთის ბაზარზე ფასები დასტაბილურდა. მთავარი საექსპორტო მიმართულება სწორედ თურქეთია.

სემეკთან არსებულ ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრში მიმდინარე „ვიშეგრადის“ პროექტის ფარგლებში კომუნალურ მომსახურებებზე საინფორმაციო ბიულეტინები გამოქვეყნდა

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიასთან (სემეკ) არსებულ ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრში ვიშეგრადისსაერთაშორისო ფონდის (IVF) მხარდაჭერით, მიმდინარე პროექტის ფარგლებში პოლონეთისა და სლოვაკეთის გამოცდილების გაზიარების მიზნით კომუნალური მომსახურების მარეგულირებელი ჩარჩოს შესახებ საინფორმაციო ბიულეტინები გამოქვეყნდა. დოკუმენტისავტორები არიან სლოვაკეთის საგარეო პოლიტიკისასოციაციის კვლევითი ცენტრი (RC SFPA) და ფონდი"პარტნიორები კლიმატისთვის" (P4C).  საინფორმაციო ბიულეტინები შეეხება პარტნიორ ქვეყნებში კომუნალური მომსახურებების, მომხმარებელთა უფლებების დაცვის კუთხით არსებულ მდგომარეობასა და საკანონმდებლო ბაზის მიმოხილვას. დოკუმენტები განთავსებულია პროექტის საიტზე: ​ვიშეგრადის საერთაშორისო ფონდის (IVF)მხარდაჭერით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიასთან (სემეკ) არსებულმა ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრში პროექტი განხორციელება სახელწოდებით: „ვიშეგრადის ქვეყნების გამოცდილების გაზიარება კომუნალური მომსახურების რეგულირების შესახებ“. პროექტის პარტნიორები არიან: სლოვაკეთის საგარეოპოლიტიკის ასოციაციის კვლევითი ცენტრი (RC SFPA)(სლოვაკეთი), კარლის უნივერსიტეტის გარემოსდაცვითიცენტრი (ჩეხეთი), ფონდი "პარტნიორები კლიმატისთვის" (P4C) (პოლონეთი).  ​პროექტის მიზანია პოლონეთის, ჩეხეთისა და სლოვაკეთის გამოცდილების გაზიარება საქართველოსთვის კომუნალური მომსახურების რეგულირების საკითხებში. მარეგულირებელი ბაზის შესწავლა, ანალიზი და მიღებული შედეგების საფუძველზე, ვიშეგრადის ქვეყნების საუკეთესო პრაქტიკის გათვალისწინებით, პროექტის ადგილობრივი მონაწილეების  შესაძლებლობების განვითარების ხელშეწყობა.  პროექტის ფარგლებში შექმნილია სპეციალური ვებ-გვერდი www.v4share.com  პროექტის ფარგლებში გათვალისწინებულია კომუნალური მომსახურების მარეგულირებელი ჩარჩოს შესახებ კვლევითი დოკუმენტის შემუშავება, საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკული მაგალითების მომზადება, ვიშეგრადის ქვეყნების პარტნიორების მიერ სტატიების მომზადება, საგანმანათლებლო ღონისძიებების -ტრენინგებისა და საჯარო ლექციების ორგანიზება. პროექტის სხვადასხვა აქტივობები განხორციელდება  სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონში. პროექტი დასრულდება 2025 წლის თებერვალში. ------------ ვიშეგრადის საერთაშორისო ფონდი  (IVF) ვიშეგრადის საერთაშორისო ფონდი (IVF) ახორციელებსრეგიონული თანამშრომლობის მხარდაჭერას სამოქალაქოსაზოგადოების ორგანიზაციებს შორის ურთიერთობებისგაღრმავების, იდეების გაცვლისა დაურთიერთთანამშრომლობის ხელშეწყობის მიზნით. ფონდი მხარს უჭერს  ცენტრალურ ევროპაში ევროპულიღირებულებების პოპულარიზაციას, ისწრაფვისგააძლიეროს კავშირები უკეთესი მომავლის შექმნისთვის.  ელიზბარ ერისთავის ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრი ელიზბარ ერისთავის ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრი(ENTC), რომელიც დაარსდა საქართველოს ენერგეტიკისადა წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნულიკომისიის (სემეკ) მიერ, აძლიერებს დაინტერესებულიმხარეების შესაძლებლობებს ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზის, წყალმომარაგებისა და მელიორაციისსექტორებში. საგანმანათლებლო პროგრამების, ცნობიერების ამაღლებისა და ცოდნის გაცვლის გზითცენტრი პასუხობს სექტორებში არსებულ გამოწვევებს, ხელს უწყობს თანამშრომლობას და იყენებს ინოვაციურინსტრუმენტებს ქვეყნის ენერგეტიკული მომავლის გაძლიერებისათვის.  პროექტის პარტნიორები: სლოვაკეთის საგარეო პოლიტიკის ასოციაციისკვლევითი ცენტრი (RC SFPA) სლოვაკეთის საგარეო პოლიტიკის ასოციაციის კვლევითიცენტრი (RC SFPA) ბრატისლავაში დაფუძნებულიანალიტიკური ცენტრია, რომელიც ხელს უწყობსინფორმირებულ საგარეო პოლიტიკას დამოუკიდებელიკვლევის, აქტიური დებატებისა და გადაწყვეტილებისმიმღებთათვის, პრაქტიკული რეკომენდაციებისმეშვეობით. კრიტიკული ანალიზის გამოყენებით დასაზოგადოების ჩართულობით, ორგანიზაცია აქვეყნებსმრავალფეროვან პუბლიკაციებს, მასპინძლობსსაერთაშორისო ექსპერტთა ფორუმებს და აძლიერებსმომავალ თაობებს, რათა გაუმკლავდნენ გლობალურგამოწვევებს.  კარლის უნივერსიტეტის გარემოსდაცვითი ცენტრი, ჩეხეთი კარლის უნივერსიტეტის გარემოსდაცვითი ცენტრი, როგორც კარლის უნივერსიტეტის ნაწილი, არის წამყვანიდაწესებულება გარემოსდაცვითი კვლევის სფეროში, რომელიც საქმიანობას ახორციელებსსოციალურ-ეკონომიკური მიმართულებით. ცენტრიუზრუნველყოფს საკონსულტაციო და საექსპერტომხარდაჭერას, როგორც უნივერსიტეტისთანამშრომლებისა და სტუდენტებისთვის, ასევე ფართოსაზოგადოებისთვის გარემოსდაცვით და ენერგეტიკისეკონომიკის სფეროში მდგრადობის ინდიკატორებისა დაგანათლების მხარდაჭერისთვის, პროეკოლოგიური ქცევის ჩამოყალიბებისთვის. ფონდი "პარტნიორები კლიმატისთვის" (P4C), პოლონეთიფონდი "პარტნიორები კლიმატისთვის" (P4C) მოქმედებს, როგორც აქტივატორი პოლონეთსა და მის ფარგლებსგარეთ ნეიტრალური კლიმატის მომავლის შექმნისმიზნით. მხარდაჭერილი ინიციატივებით, რომელთამიზანია CO2-ის ემისიების შემცირება, P4C ხელს უწყობსრეალურ ცვლილებებს ადგილობრივ და საერთაშორისოდონეზე. P4C მიისწრაფვის  მდგრადი მომავლისუზრუნველყოფისკენ.

სემეკმა ახალ ჰიდროელექტროსადგურებზე წარმოების ლიცენზიები გასცა

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის (სემეკ) გადაწყვეტილებით, შპს „მესტიაჭალა ენერჯიზე“ (მესტიაჭალა 1) ელექტროენერგიის წარმოების  ლიცენზია ამოქმედდა. აღნიშნული გადაწყვეტილების შედეგად, საქართველოს ელექტროენერგიის ადგილობრივ წარმოებას კიდევ ერთი ჰიდროელექტროსადგურის გამომუშავება დაემატა. მესტიის მუნიციპალიტეტში მდებარე ჰიდროელექტროსადგურ „მესტიაჭალა 1“-ის დადგმული სიმძლავრე 20 მგვტ-ია, 2 აგრეგატი, თითო 10 მგვტ-იანი.საპროექტო წლიური გამომუშავება შეადგენს 69 მლნ.კვტსთ-ს.​​გარდა ამისა, კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებით, ელექტროენერგიის წარმოების წინასწარი ლიცენზია გაიცა შპს „ქართულ საინვესტიციო ჯგუფ ენერგიაზე“ (ხობი 2). კომპანიას დაევალა 6 თვის ვადაში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში მდებარე 44.5 მგვტ სიმძლავრის ჰიდროელექტროსადგურ „ხობი 2“-ის ექსპლუატაციაში მიღებისა და ელექტროენერგიის წარმოების ლიცენზიის გაცემისათვის საჭირო დოკუმენტაციის სემეკში წარდგენა. ჰესი „ხობი 2“-ის საპროექტოწლიური გამომუშავება შეადგენს 194 მლნ.კვტსთ-ს,შედგება 2 აგრეგატისგან, თითოეულის დადგმული სიმძლავრე - 22.25 მგვტ-ია.

ცენტრის საქმიანობა ძალიან აქტიურად დაიწყო“ - როგორი იყო ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრის პირველი კვარტალის საქმიანობა

„ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრის საქმიანობა მიმდინარე წლის პირველ კვარტალში ძალიან აქტიურად დაიწყო“ - ამის შესახებ ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრის კონსულტანტი თემურ თორდინავა EnergyNews-თან საუბრისას აცხადებს. მისი თქმით, პირველ კვარტალში სასწავლო ცენტრმა მნიშვნელოვანი პროექტების განხორციელება დაიწყო, მათ შორისაა, გაეროს ბავშვთა ფონდის მიერ მხარდაჭერილი პროექტი, რომლის ფარგლებშიც ჯამში 500-მა მოსწავლემ ინფორმაცია მიიღო განახლებადი ენერგიების მნიშვნელობის შესახებ.„ ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრი 2 წლის გახდა. ცენტრის საქმიანობა მიმდინარე წლის პირველ კვარტალში ძალიან აქტიური იყო, გამომდინარე იქიდან, რომ 3 მნიშვნელოვანი პროექტის განხორციელება დავიწყეთ. პირველი იყო გაეროს ბავშვთა ფონდის UNICEF-ის მხარდაჭერილი  პროექტი, რომელიც სხვადასხვა რეგიონში განხორციელდა, მათ შორის სამეგრელო-ზემო სვანეთის, გურიისა და იმერეთის რეგიონში. ტრენინგებისა და საჯარო ლექციების ფორმატში მონაწილეობა მიიღო დაახლოებით 500-მა სკოლის მოსწავლემ. მათ მიიღეს ძალიან მნიშვნელოვანი ინფორმაციები განახლებად ენერგიის როლთან  დაკავშირებით,  კლიმატის ცვლილებებისა და ჰაერის დაბინძურების პრობლემის გადაჭრის კუთხით.  გარდა ამისა საჯარო ლექციები ჩატარდა თემებზე:  „ენერგეტიკა როგორც მომავლის პროფესია და ქალების როლის გაძლიერება ენერგეტიკის სექტორში.კომპლექსურმა აქტივობებმა ძალიან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა, სკოლის მოსწავლეებმა მიიღეს  სიღრმისეული  ცოდნა ამ საკითხებთან დაკავშირებით“. - აღნიშნავს თემურ თორდინავა.მიმდინარე წლის პირველ კვარტალში სასწავლო ცენტრმა კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პროექტი დაიწყო. აღნიშნული ეხება ვიშეგრადის ქვეყნების გამოცდილების გაზიარებას კომუნალური მომსახურების რეგულირების საკითხებში. თემურ თორდინავა აცხადებს, რომ ამ პერიოდში ჩატარდა კვლევა, რომელმაც ძალიან საინტერესო ტენდენციები გამოავლინა, რომლის შესახებ ინფორმაციას უახლოეს მომავალში მივიღებთ.„მეორე პროექტი, რომლის განხორციელებაც პირველ კვარტალში დავიწყეთ იყო ვიშეგრადის საერთაშორისო ფონდის მხარდაჭერილი პროექტი, სადაც წამყვანია  ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრი.  პროექტში ასევე ჩართულია ორგანიზაციები  სლოვაკეთიდან, პოლონეთიდან  და ჩეხეთიდან. იგი ეხება ვიშეგრადის ქვეყნების გამოცდილების გაზიარებას კომუნალური მომსახურების რეგულირების საკითხებში. მიზნობრივი აუდიტორია გახლდათ მედიის, აკადემიური წრის, სამეგრელო-ზემო სვანეთის თვითმმართველობისა და  რეგულირებადი კომპანიების წარმომადგენლები. ამ პერიოდში განხორციელდა საინფორმაციო შეხვედრები, ჩატარდა  კვლევები,  რომელშიც სამასამდე რესპონდენტმა მიიღო მონაწილეობა და უკვე ჩვენ შევდივართ იმ ფაზაში, რომ კვლევის შედეგები უახლოეს მომავალში წარმოვადგინოთ“. - აცხადებს თემურ თორდინავა.რიგით მესამე პროექტი კი საქართველოს ენერგეტიკული უსაფრთხოების კვლევას ეხება. თემურ თორდინავას თქმით, კვლევის შედეგები რამდენიმე თვეში იქნება ცნობილი.„მესამე პროექტი, რომელიც დავიწყეთ არის შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ მხარდაჭერილი 3 წლიანი პროექტი, რომელიც ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან ერთად ხორციელდება. პროექტი მნიშვნელოვანია იქიდან გამომდინარე, რომ იგი ეხება საქართველოს ენერგეტიკული უსაფრთხოების კვლევას.ჩვენ ამ მიმართულებით პირველ კვარტალში უკვე დავიწყეთ მნიშვნელოვანი კვლევები ქვეყანაში არსებული ინსტიტუციონალური, ინფრასტრუქტურული, საკანონმდებლო და ტექნოლოგიური გარემოს შესწავლა-ანალიზის მიმართულებით. კვლევის შედეგები დამუშავების პროცესშია და რამდენიმე თვეში ამ კუთხით ძალიან მნიშვნელოვან დოკუმენტს წარვადგენთ“. - აღნიშნავს თემურ თორდინავა.უნდა აღინიშნოს, რომ წინა წლების მსგავსად ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრმა სხვა რიგი აქტივობებიც განახორციელა, რაც ძირითადად  კვალიფიკაციის დონის ამაღლებას ემსახურება.„გარდა ამ აქტივობებისა, ცენტრი აქტიურად ახორციელებს გადამზადების მიმართულებით ენერგეტიკის საკითხებით დაინტერესებული სხვადასხვა სექტორის წარმომადგენლების ტრენინგებს. ეს ტრენინგები არის როგორც ენერგეტიკის რეგულირებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე, ასევე სატარიფო პოლიტიკისა და წყლის რეგულირების მიმართულებითაც. ამ კუთხით, პირველი კვარტალი ძალიან აქტიური იყო და ჩვენ მომავალშიც აქტიურად გავაგრძელებთ მუშაობას“. - აცხადებს თემურ თორდინავა.აქვე იმასაც შეგახსენებთ, რომ ენერგეტიკის სასწავლო ცენტრის მიზანია ელექტროენერგეტიკის, ბუნებრივი გაზისა და წყალმომარაგების სექტორების აქტუალურ საკითხებზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება, აღნიშნულ სექტორებში დასაქმებულ და სხვა დაინტერესებულ პირთა პროფესიული განვითარებისა და კვალიფიკაციის ამაღლებისთვის სპეციალური სასწავლო კურსების/პროგრამების განხორციელება.

რომელ ქვეყნებში გაყიდა საქართველომ ელექტროენერგია - სემეკის განმარტება

სემეკის მიერ გამოქვეყნებული წლიური ანგარიშის მიხედვით, 2023 წელს საქართველოდან ექსპორტირებული ელექტროენერგიის მოცულობამ ჯამში 1,468 გვტ.სთ შეადგინა, რაც 2022 წელთან შედარებით 1,5 - ჯერ მეტია. რაც შეეხება იმპორტის მოცულობას, დოკუმენტის მიხედვით, გასულ წელს საქართველომ იმპორტის სახით ჯამში 790 მლნ კვ/სთ ენერგია იყიდა, რაც 2022 წელთან შედარებით 2-ჯერ ნაკლებია. უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ იმპორტის აღნიშნული მაჩვენებელი გასული 5 წლის განმავლობაში ყველაზე დაბალ დონეზეა.რაც შეეხება საანგარიშო წელს ელექტროენერგიის იმპორტსა და ექსპორტს ქვეყნების მიხედვით, ელექტროენერგიის იმპორტის >1% აზერბაიჯანიდან, ხოლო რუსეთიდან განხორციელებული სრული იმპორტის 98% მიწოდებულ იქნა აფხაზეთისთვის. ელექტროენერგიის ექსპორტის 89% თურქეთში განხორციელდა, 5% – სომხეთში, 6% კი – აზერბაიჯანში.„ელექტროენერგეტიკის სექტორში ენერგეტიკული უსაფრთხოების ძირითადი მახასიათებელია ელექტროენერგიის მიწოდების უწყვეტობა. მისი უზრუნველყოფა შესაძლებელია ქვეყანაში ელექტროენერგიაზე მოთხოვნის დაკმაყოფილებით, საკუთარი რესურსების მაქსიმალურად გამოყენების გზით. აღნიშნული, თავის მხრივ, ხელს შეუწყობს მოკლევადიან პერიოდში იმპორტისა და გრძელვადიან პერიოდში თბოგენერაციის ჩანაცვლებას“ - აღნიშნულია სემეკის მიერ გამოქვეყნებულ დოკუმენტში.შეგახსენებთ, რომ სემეკის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიში ვრცლად მოცემულია ბმულზე.